محمدرضا سلطانی

تيرماه سال گذشته بود كه سايت اينترنتي بچه هاي قلم از سوي راديو معارف به عنوان سايت برتر در زمينه ي مسائل فرهنگي و مذهبي انتخاب شد. اگر در دنياي اينترنت به دنبال مسائل فرهنگي- مذهبي بوده باشيد احتمالاً گذرتان به اين سايت خورده است. سايتي كه با داشتن بخش هاي متنوع و مفيد از ساختار نسبتاً خوبي برخوردار است و هر روز مي توانيد چيز جديدي در آن پيدا كنيد.بچه هاي قلم ابتدا در ارديبهشت سال82 به عنوان وبلاگ راه اندازي شد و كمتر از يك سال بعد به صورت يك سايت مستقل فعاليت رسمي خود را آغاز كرد. اين سايت كه به صورت كاملاً شخصي و با هزينه شخصي اداره مي شود مدير جواني دارد به نام مهدي نيكخواه كه 27 ساله است و دانشجوي كارشناسي ارشد روابط بين الملل. نيكخواه از سال 75 فعاليت هاي كامپيوتري و از سال 80 هم فعاليت هاي اينترنتي خود را آغاز كرده است و اكنون علاوه بر بچه هاي قلم مديريت چند سايت ديگر را نيز بر عهده دارد. البته لازم به ذکراست كه به روزرساني و تهيه خوراك و محتواي فرهنگي، وقت و هزينه هاي خاص خود را دارد. به عنوان نمونه مهدي نيكخواه روزانه بيش از 4 ساعت و حتي گاهي 8 ساعت از فعاليت هاي متفرقه ي خود در منزل را به توليد و انتشار محتوا براي سايت هاي ياد شده مي گذراند. در يك عصر بهاري به گفتگو با مهدي نيكخواه نشستيم و راجع به بچه هاي قلم با او گفتگو كرديم.

چرا بچه هاي قلم؟

مهدي نيكخواه در جواب اين پرسش كه چرا بچه هاي قلم را به عنوان نام اين سايت انتخاب كرده است، گفت: « اوايل دوران دانشجويي، طرح فرهنگي را براي دانشگاه آماده كرده بودم كه متاسفانه نتوانستم آن را اجرا كنم، در نتيجه تصميم گرفتم كه در محيط مجازي، فعاليت هاي فرهنگي ام را گسترش دهم. »

در مورد اسم بچه هاي قلم بايد بگويم كه شخصيت و آثار سيد مرتضي آويني، هميشه جايگاه خاصي براي من داشته و من برخي از پيشرفت ها و موفقيت هايم را مديون او و آثارش مي دانم، كه چرا و چگونه اش بماند.

راستش را بخواهيد وقتي سال 82 قرار شد براي وبلاگ و بعدها همين سايت [ بچه هاي قلم] اسمي انتخاب كنم، در پيدا كردن نام، عبارت قشنگ "سيد شهيدان اهل قلم" كه مقام معظم رهبري در مورد سيد مرتضي آويني به كار برده بودند كار خودش را كرد و اين شد كه اين سايت، بچه هاي قلم نام گرفت.

مفهوم اين نام براي من آن بود كه اينجا، جايي است براي آن كه، يكي از بچه هاي نسل سوم انقلاب، يادش نرود كه جنگ و دفاع هنوز تمام نشده و همچنان ادامه دارد و اگر از خاكريزها و كانال هاي عريض و طويل و توپ و تانك و مين خبري نيست، ميدان نبرد جديدي باز شده كه تمام شاخصه هاي يك جنگ تمام عيار را دارد و فقط جنگ سخت افزاري، جايش را به جنگ نرم افزاري داده است.»

بچه هاي قلم و ناتوي فرهنگي

«گاهي اوقات برخي از فعالين عرصه هاي گوناگون فرهنگي و سياسي ما فكر مي كنند كه جبهه و جنگ و نبرد همان بوده كه از آن به دفاع مقدس ياد مي شود و پس از قطعنامه 598 همه چيز تمام شده است!!! در حالي كه دفاع مقدس همچنان ادامه دارد و فقط فضاي مبارزه و جبهه و جنگ آن تغيير كرده. توپ و تانك و خاكريز و خمپاره اي را در ظاهر نمي توان ديد، صداي انفجار و بوي باروت و خون و تركشي هم وجود ندارد، اما حقيقت اين است كه نه دفاع مقدس و جنگ تمام نشده، بلكه حتي شايد بتوان گفت به تعبير ديگر شدت هم گرفته است.

جنگ سخت جاي خود را به جنگ نرم داده، فضاي امروز فضاي جنگ هاي ديجيتال و سايبرنتيك و جهاد مجازي و تك و پاتك نرم افزاري است. ميدان مين و انفجار و تير و تركش هم وجود دارد، ولي نه مي بينيم و نه دردش را حس مي كنيم و فقط وقتي متوجه مي شويم كه خيلي از آنچه را كه داشته ايم از دست داده ايم. مثلاً ايمان و اعتقاد و دين و فرهنگ مان كه كم رنگ و كم اهميت شد، يعني در يكي از ميدان هاي مين ناديده، پاي خود را به خطا گذاشته ايم.

نبايد فراموش کرد كه مهمترين ابزار اِعمال قدرت نرم، در جريان ناتوي فرهنگي كه مقام معظم رهبري هم بارها به آن اشاره كرده اند، رسانه مي باشد.

ناگفته پيداست كه رسانه هاي نوين مانند اينترنت، به دليل قابليت هاي منحصر به فرد خود مانند تعاملي بودن، در دسترس بودن، چند رسانه اي بودن و جذابيت هاي خاص خود، تأثير بسياري  بر روي مخاطب خود دارند.

من هميشه به دوستاني كه مي خواهند فعاليت هاي اينترنتي را شروع كنند، نكته اي را گوشزد مي كنم و آن اين كه "اينترنت مانند درياي بي انتهايي است كه اگر مي خواهيد واردآن شويد، بايد شناگران ماهري باشيد".

طرحي را با نام "عمليات فرهنگي اينترنت" براي يكي از نهادهاي فرهنگي كشور طراحي و تدوين كردم كه بخش هايي از اين طرح نيز براي حدود 500 نفر از اعضاء تدريس شد.

در اين طرح آورده شده كه براي ورود به موضوع عمليات فرهنگي در اينترنت، بايد به ترتيب سه گزينه ي "فضا شناسي"، "دشمن شناسي" و "روش شناسي" در اينترنت را مورد توجه قرار داد و سپس با برنامه ريزي دقيق و مدون و تربيت نيروي حرفه اي و متعهد، اهداف از پيش تعيين شده را عملياتي كرد.»

در بين گفتگويمان نظر او را راجع به تاثيرگذاري سايت هاي اينترنتي فرهنگي اجتماعي پرسيدم و اينكه فعاليت آنها را چطور ارزيابي مي كند. مدير بچه هاي قلم در پاسخ به اين سوال گفت:

اينترنت، عرصه ي بسيار وسيعي براي فعاليت هاي فرهنگي، مذهبي و اعتقادي مي باشد و در اين راستا سايت‌هاي وابسته به نهادهاي فرهنگي و مذهبي نيز فعاليت مي كنند كه قبل از هر چيز از تلاش شان تشكر مي‌كنيم، ولي بايد گفت كه اين فعاليت ها با توجه به وسعت و قابليت هاي اينترنت به عنوان محيط عمليات فرهنگي، بسيار ناچيز و متأسفانه اكثراً كليشه اي و كپي برداري بوده است و اين نوع از فعاليت ها به دليل عدم نوآوري، تكراري شدن، كليشه اي بودن، عدم شناخت دقيق مخاطب هدف و... به مرور مخاطب خود را از دست داده و راكد مي شوند و فقط بودجه هاي كلان را از بين مي برند.

مهدي نيكخواه در پاسخ به اين سوال كه با تاكيدات مقام معظم رهبري در خصوص مساله مهندسي فرهنگي چه اقداماتي مي توان درحوزه ي جوان و دين در اينترنت انجام داد، گفت: مقام معظم رهبري عنايت ويژه اي به موضوعات فرهنگي داشته و همچنين در مورد حضور فرهنگي مؤثر در جوامع مجازي نيز سخنان و رهنمودهايي را ايراد فرموده اند. اين بخش از سوال شما به موضوع "روش شناسي" در عمليات فرهنگي در اينترنت بر مي گردد و فعاليت مشترك و موازي متخصصان حوزه ي فناوري اطلاعات، روانشناسي رسانه اي، هنرهاي ديجيتالي، دين شناسان مجرب و آشنا با موضوع جوانان را طلب مي كند.

همچنين حمايت هاي مادي و معنوي نهادهاي مسئول، از فعالين فرهنگي اينترنت كه به صورت شخصي، گوشه اي از اين بار را بر دوش مي كشند، مي تواند نقش به سزايي در بالا بردن كمي و كيفيت فعاليت هاي فرهنگي و مذهبي مجازي داشته باشد.

صحبت مان به پايان رسيده بود كه مدير جوان بچه هاي قلم از پدر و مادرش كه در دوران نوجواني، زمينه هاي لازم براي فعاليت هاي فرهنگي-مذهبي او را فراهم كردند و همچنين از همسرش كه با صبوري، گذشت، متانت و همكاري خود، وي را در انجام فعاليت هاي فرهنگي ياري مي كند، تشكر و قدرداني كرد.

بخش هاي مختلف بچه هاي قلم

بچه هاي قلم، بخش هاي متنوعي دارد. در بخش نوا مي توانيد به فايل هاي صوتي با دسته بندي هاي گوناگون نظير مولودي، مرثيه، سخنراني، زنگ هاي موبايل، موسيقي تلويزيوني و... دسترسي پيدا كنيد؛ به طور مثال بخش ويژه اي در قسمت نوا براي دانلود سخنراني هاي دكتر حسن رحيم پور ازغدي به صورت رايگان و با لينك مستقيم قرار داده شده است.

بخش مقالات آن نيز شامل مقالات گوناگون سياسي- اجتماعي در موضوعات مختلف مي باشد. مهدويت و آخرالزمان، سياست داخلي، سياست خارجي، فلسطين و رژيم صهيونيستي، زن و خانواده و... از موضوعات اين بخش مي باشد.

در بخش به روايت لينك نيز لينك هاي مفيد از سايت هاي گوناگون براي دسترسي كاربران قرار داده شده است كه ديدن آنها خالي از لطف نيست...

اينها بخش كوچكي از فعاليت اين سايت مي باشد.

جالب است بدانيد مجموعه سايت هاي اقماري بچه هاي قلم نيز در حال راه اندازي است و برخي از آنها راه اندازي شده و در مرحله آزمايش قرار دارد، مانند سايت هاي لينك در لينك www.linkxlink.ir كه سايت اشتراك لينك و با عضويت رايگان است و همچنين فروشگاه اينترنتي محصولات فرهنگي قلم شاپ www.ghalamshop.ir و همچنين سايت اختصاصي معرفي و شناسايي كالاهاي صهيونيستي "تحريم" به آدرسwww.boycott.ir  كه در حال آماده سازي مي باشد و چند سايت ديگر كه به زودي فعاليت خود را آغاز خواهند كرد.