آیا واقعا جوانان از امتحان دادن گریزانند؟

علي ذوالفقاري

امتحانات يكي از مواردي است كه در اولين ترم ورود به دانشگاه توجه دانشجويان را به خود جلب مي كند.هر چند اين تفاوت‌ها براي بسياري از دانشجويان زياد به چشم نمي آيد، گاهي اوقات موجب بروز مشكلاتي مي شود كه پيامد آن ايجاد آشفتگي و استرس براي آن‌ها در زمان امتحانات است. امتحانات دانشگاه معمولاً با آن‌چه كه آن‌ها تا به حال تجربه‌ي آن را داشته‌اند كمي متفاوت است. به خاطر تخصصي شدن مطالب در دانشگاه و تمركزدانشجویان بر روي يك رشته‌ي خاص، امتحانات نيز تخصصي‌تر شده و نياز به توجه ويژه و دقيق‌تري دارد.

دانشجويان در هنگام انتخاب واحد معمولاً به تنها چيزي كه توجه نمي كنند زمان امتحان واحد درسي مورد نظر است. اين عدم توجه عموماً موجب مي شود تا تراكم امتحانات در يك بازه‌ي زماني كوتاه بالا برود. اين مشكل با بالا رفتن ترم‌ها و افزايش تنوع در انتخاب واحدها بيشتر به چشم مي آيد، تاجايي كه در بعضي موارد دانشجو مجبور مي شود در طول يك روز در دو امتحان متفاوت شركت كند كه در بدترين حالت با تداخل ساعات امتحاني نيز روبرو مي شود. مسلماً اين نوع امتحان بازده بسيار پاييني دارد و معمولاً با استرس بسيار بالا چه در زمان امتحان و چه در روزهاي قبل از امتحان همراه است. فشار اين نوع امتحانات بر روي دانشجو گاهي اوقات به حدي بالاست كه انگيزه‌ي فرد را براي امتحانات باقي مانده نيز پايين مي آورد و در مجموع نتيجه‌ي يك ترم تلاش را براي او بي ثمر مي گذارد. به همين دليل دانشجويان بايد در هنگام انتخاب دروس عمومي و اختياري دقت به خرج دهند تا در هنگام امتحانات با چنين مشكلي روبرو نشوند.

در دانشگاه هر استاد شيوه‌ي تدريس خاص و بر همين اساس شيوه‌ي طراحي سؤال مخصوص به خود را داراست. عدم آشنايي با اين شيوه‌هاي امتحاني يكي از مسائلي است كه به بسياري از دانشجويان ضرر مي رساند. اين تفاوت سليقه‌ها در آزمون سازي شايد در ابتدا كمي گيج كننده اما به مرور مي تواند فرد را براي يادگيري دروس به شيوه‌هاي مختلف آماده كند. از اين رو دانشجويان بايد آمادگي هر نوع ساختار امتحاني را داشته باشند و بر مبناي شيوه‌ي امتحاني استاد مورد نظر، خود را آماده‌ي امتحانات كنند؛ كه البته اين امرمعمولاً با گذشت ترم‌هاي ابتدايي و آشنايي بيشتر دانشجويان با اساتيد راحت‌تر صورت مي گيرد و دانشجويان مي توانند با آمادگي بيشتر در جلسات امتحان حاضر شوند.

حجم بالاي مطالب و در بعضي موارد معرفي چند منبع متفاوت براي يك درس از طرف اساتيد باعث مي شود كه تعطيلي پيش از امتحانات بسيار ناچيز به نظر آيد. به ويژه براي كساني كه عادت كرده‌اند تنها در چند روز آخر مانده به امتحانات سراغ دفتر و كتاب بروند و با كم خوابيدن و يا نخوابيدن سهل‌انگاري خود را در طول ترم جبران كنند. اين عده به ترفندهاي مختلف در شب امتحان بيدار مي مانند تا مطالبي را كه به سختي يك دور خوانده‌اند، يك بار ديگر مرور كنند. تجربه ثابت كرده است اين روش حتي اگر در كوتاه مدت جوابگو باشد در دراز مدت باعث خسارت بيشتر براي دانشجو مي گردد ؛ زيرا مطالب درسي در دانشگاه به خاطر تخصصي بودن واحدهاي تحصيلي بسيار به هم وابسته بوده و مطالعه‌ي بي دقت آن‌ها، تنها كار را براي ترم‌هاي بعد سنگين‌تر مي كند. به همين خاطر يك برنامه‌ريزي صحيح و اصولي در طول ترم و مطالعه‌ي به موقع دروس مي تواند بسياري از اين مسائل را حل كرده و مانع مشكلات بعدي نيز شود.

درس خواندن در خوابگاه در زمان امتحانات براي بسياري از دانشجويان يكي از سخت‌ترين كارهاست؛ به ويژه براي كساني كه تاكنون فقط در محيط خلوت خانه و در زير سايه‌ي لطف و توجه مخصوص والدين، خود را براي امتحانات آماده كرده‌اند. از آن جايي كه معمولاً دانشجوياني از رشته‌هاي گوناگون و ورودي‌هاي مختلف در خوابگاه حضور دارند كه هر يك دارای برنامه‌ي امتحاني مخصوص به خود هستند، بسيار پيش مي آيد كه زمان درس خواندن يك عده از دانشجويان با زمان استراحت و تفريح عده‌اي ديگر تداخل پيدا كرده و نظم و آرامش مورد نياز آنان را در زمان امتحانات بر هم مي زند. البته اكثر خوابگاه‌ها معمولاً مكاني را براي مطالعه در نظر مي‌گيرند كه در آن جا نيز به دليل شلوغي، رفت و آمد زياد دانشجويان و وجود متقاضي زياد در اين ايام، در بيشتر اوقات پر از همهمه و سر و صداست و همه به جاي درس خواندن به دنبال سنگ پاي خود مي گردند! در اين ميان عده‌اي از دانشجويان خوابگاهي، به خاطر فرار از مشكلات ذكر شده، در زمان امتحانات تصميم به رفت و آمد مي گيرند، كه البته اين روش با توجه به مشكلاتي از قبيل خستگي راه و اتفاقات احتمالي مانند دير رسيدن و يا نرسيدن به جلسه‌ي امتحان، روش قابل اعتمادي به حساب نمي آيد.

گروه ديگري از دانشجويان كه در زمان امتحانات بسيار دچار مشكل مي شوند كساني هستند كه هم كار مي كنند و هم درس مي خوانند. اين گروه معمولاً به خاطر مشغله‌ي كاري خود نمي توانند به خوبي از تعطيلات قبل از امتحانات استفاده كنند و بر روي درس‌ها تمركز كرده و با آرامش خود را براي امتحانات حاضر كنند. در روزهايي كه ديگران مشغول مرور نهايي دروس هستند، اين عده مجبورند سر كار خود حضور يابند و در نهايت در زمان استراحت نگاهي گذرا به كتاب‌هاي خود بيندازند. علاوه بر اين در بسياري از موارد ساعت امتحانات آن‌ها با ساعت كارشان تداخل پيدا كرده و نمي توانند در امتحانات شركت كنند و يا در صورت هماهنگ كردن و استفاده از مرخصي، به خاطر وجود استرس و دلهره‌ي زياد نتيجه‌ي دلخواه را از امتحان كسب نمي كنند. البته گاهي اوقات نيز همين افراد با تمام گرفتاري‌هايي كه دارند به مراتب نمراتي بهتر از كساني مي گيرند كه با آرامش و وقت زياد براي امتحان  مطالعه كرده‌اند.

به هر حال شايد توجه به اين نكته نيز خالي از لطف نباشد كه نمرات عالي، متوسط يا بد تنها عامل تعيين كننده در ميزان معلومات و سطح علمي دانشجويان نيست؛ زيرا هدف اصلي دانشگاه كه گاهي به فراموشي سپرده مي شود تربيت نيروهايي كارآمد است، نيروهايي كه بتوانند آموخته هاي خود را به صورت كار عملي ارائه دهند. دانشجويان بسياري بوده‌اند كه با نمرات ممتاز از دانشگاه فارق التحصيل شده‌اند اما در زمينه‌ي كاري مربوط به رشته‌ي تحصيلي خودموفق نبوده‌اند. در مقابل عده‌اي نيز با وجود نمرات نه چندان مناسب خود، با تلاش بسيار پس از اتمام تحصيل به موفقيت‌هاي زيادي در آن رشته دست يافته‌اند.

درس خواندن در خوابگاه در زمان امتحانات براي بسياري از دانشجويان يكي از سخت‌ترين كارهاست؛ به ويژه براي كساني كه تاكنون فقط در محيط خلوت خانه و در زير سايه‌ي لطف و توجه مخصوص والدين، خود را براي امتحانات آماده كرده‌اند

باز هم امتحان..؟

زینب حاجی محمدزاده

ديروز امتحان نمايشنامه داشتيم. بعد از امتحان بود كه به يكي از بچه‌ها گفتم دلم حسابي واسه‌ي امتحانات دوره‌ي ليسانس تنگ شده. استادمون آقاي دكتر سهيل سه تا سؤال داده بود و اَزَمون خواسته بود كه فقط به يكي از سؤالات جواب بديم. البته هر سؤال فقط نزديك شش ـ هفت خط صورت داشت و ما بايد يك مقاله‌ي حداقل چهار الي پنج صفحه‌اي، اونم به زبان انگليسي مي نوشتيم. جواب دادن به اين سؤال به تنهايي بيست نمره داشت. آخه دكترسهيل معتقد بود كه ملاك فقط اون چيزيِ كه سر جلسه مي نويسي نه كار كلاسي و اين جور چيزا. نكته جالب‌تر اين كه قبل از امتحان، جز متن نمايشنامه‌هايي كه كار كرده بوديم هيچ چيز ديگه‌اي واسه خواندن نداشتيم. همين بود كه به هم كلاسيم گفتم دلم براي امتحانات ليسانس تنگ شده.... امتحان داستان كوتاه از اينم بدتر بود، ده تا سؤال كه بايد به هر كدوم در قالب يك مقاله‌ي كوچيك يعني حدوداً دوازده خط جواب مي داديم. سخت‌تر اين كه بايد مشخصاً ذكر مي كرديم بر اساس كدوم كتاب يا مقاله و تئوري نقدي داريم به سؤال جواب مي ديم و حق نداشتيم بر طبق برداشت خودمون از داستان مورد نظر جوابي بنويسيم. بعد از امتحان خيلي از بچه‌ها حتي قدرت راه رفتن نداشتند و يك گوشه نشسته بودند و زير لب به بخت بدشون لعنت مي فرستادن. آخه قبل از امتحان حداقل نزديك به بيست تا داستان كوتاه به اضافه‌ي سه تا كتاب تئوري و حدودا ده پونزده تا مقاله‌ي سنگين ادبي رو خونده بوديم و باز هم نتونسته بوديم اون چيزي كه دلمون مي‌خواست و استاد ازمون خواسته بود رو اون هم توي اون وقت كم روي برگه‌ي امتحاني پياده كنيم. شايد بهتر باشه از امتحان اولمون كه شعر دوره‌ي رمانتيك بود چيزي نگم.آخه ممكن وسطش اشكم سرازير بشه. فقط اميدوارم خدا دو سه تا امتحان باقي مونده يعني نقد ادبي، رمان و ادبيات رو كه در پيش داريم به خير بگذرونه...

نيم نگاهي به امتحانات پايان ترم دانشجويان هنر:

لطفا تعجب نكنيد! ما دانشجوي هنر هستيم !

اگر بگوييم از وقتي كه چشم باز كرده‌ايم دروغ بزرگي گفته‌ايم. خيلي قبل تر از اين ها چشم‌هايمان را باز كرده بوديم. ولي اصلاً زمان چشم باز كردن ما نبوده. انگار سال اول دانشگاه بوديم كه فهميديم چه كلاهي سرمان رفته. آخر ترم بود. مجبور بوديم تمام شب را براي تمام كردن كارهايمان بيدار بمانيم، تا درپديده‌اي به نام ژوژمان(تحويل كار )سربلند باشيم. خلاصه روز امتحان ما نه خبري از برگه بود و خودكار و نه حتي از مراقب و سكوت. اتفاقاً خيلي هم سر و صدا بود. علتش را اگر بخواهيد بدانيد، بايد بگويم كه فضاي مكاني امتحانات ما به يك صندلي ختم نمي‌شد، بلكه ديواري مي‌طلبيد به وسعت همين جايي كه شما الان نشسته‌ايد تا آن دورترها؛ و به دليل عدم امكانات كافي، ما از كله‌ي صبح با همان ترفند كهن كنار ديوار زنبيلي مي‌گذاشتيم.

معضل ديگر ما در روزهاي امتحان پيدا كردن چند عدد سوزن ته‌گرد و يه رول چسب نواري بود. تعجب ندارد، خب مي‌خواستيم آثار را روي ديوار بچسبانيم و در نهايت كسي كه جا و سوزن پيدا نمي‌كرد با پذيرفتن كسر دو نمره از مجموع نمرات كارهايش را روي زمين مي‌چسباند.

بعد از همه‌ي اين مراحل استاد مربوطه تشريفشان را مي‌آوردند و تازه اين اول ماجرا بود. استاد عزيز بعد از ديدن آثار هر فرد همان‌جا نمره‌اش را مي‌گذاشت و گاهي اتفاقاتي مي‌افتاد كه...

درست به خاطر داريم. اگر اشتباه نكرده باشيم، ژوژمان يكي از همين دروسي بود كه شب تا صبح بيدار مانده بوديم. بايد 120 كار به استاد تحويل مي‌داديم. ژوژمان ساعت9 صبح بود و استاد ساعت 9 آمدند. يكي از دوستان با چشم‌هاي پف كرده، بعد از دو شب بيدار ماندن ساعت 9و5 دقيقه سراسيمه از راه رسيد وبعد از كلي گشتن جايي براي نصب آثارش پيدا نكرد. نوبت به او كه رسيد در مقابل چشم‌هاي مبهوتمان، 120كار همه‌ي ما به قطعات چند سانتي‌متري تبديل شد و روانه‌ي سطل زباله گرديد. همين جا بگوييم كه اين از قوانين رشته‌ي ماست، پس لطفاً تعجب نكنيد.

از معضلات ديگر امتحانات ما اتفاق نه چندان دل‌چسبي به نام پاسپارتو بود. باز هم كه تعجب كرده‌ايد. پاسپارتو قابي كاغذي است كه براي ارائه‌ي كار دور تا دور اثر مي چسبانند. اگر بخواهيم زمان دقيق هر پاسپارتو را بگوييم، پنج يا شش دقيقه زمان مي برد. حالا خودتان قضاوت كنيد. براي 120 اثر چه زماني بايد صرف شود.

هنوز دليل اين همه تعجبتان را نمي دانيم. متوجه شديم، شايد براي اين است كه يادمان رفت خدمتتان عرض كنيم كه ما دانشجوي هنر هستيم.