و تا نیازهای زیستی تعبیر فرهنگی نداشته باشند، انسانی نیستند.. گرچه در روزگار ما ارزش‏های تکنیکی بر ارزش‏های انسانی غلبه پیدا کرده و بشر امروز در تعارض میان ارزش‏های درونی و ارزش‏های تکنولوژیک قرار گرفته است. اما با همه این‏ها، نیازهای فرهنگی و اجتماعی همه محسور حیات اجتماعی است. و هویت ملت‏ها هم بر اساس عناصر فرهنگی شان تعریف می شود. از این روست که اصل ارتباطات به منظور شناسایی وجوه مشترک انسانی، عاطفی و فرهنگی بسیار حائز اهمیت است. تا از این رهگذر دنیایی پیدا شود که با وجود تفاوت‏های تاریخی، اقتصادی و تمدنی و رقابت پیوستگی انسان‏ها بر مبنای همدردی شکل گیرد.اصل ذیل را می توان اصول اساسی در تعاملات و ارتباطات بین انسان‏ها دانست:

1- محوریت درک و فهم انسانی

2- اهمیت دادن به دیگران

3- شکل گیری هویت‏های فردی و  جمعی

4- توجه به موقعیت‏ها وداوری‏ها در خود و دیگران

روان شناسی ارتباط

ارتباطات مردم را به هم می شناساند مهارت استفاده از زبان، انتقال و دریافت خبر و... می توان گفت که از دیدگاه روان شناس اندیشه‏های انسان وقتی که با دیگران در میان گذاشته شود. سهیم شدن فرد با دیگران در کسب تجربه و درک بیشتر را به همراه می آورد. و از طریق ارتباط قادر خواهد بود تا معنایی را پیگیری مورد آزمایش قرار دهد.

از آنجا که ارتباط یک جریان منحصر به فرد سمبلیک است، مستلزم تأثیر متقابل بین افراد است به علت عمومیتش در بین انواع کنش مادی انسانی می توان گفت که جوهره اصلی انسان در مقایسه با حیوانات است.

به گفته جولیس سزار ارتباط به تنهایی همه چیز نیست ولی یک جریان است که تمام جریانات را به عنوان یک متن اجتماعی به خود وابسته می گرداند.

ارتباط برای تقویت پیوندهای عاطفی اجتماعی نیز لازم است و به جرأت می توان گفت که بی نظیرترین و متداول ترین عملکرد انسان است.

اما اندکی از انسان‏ها از اهمیت ارتباط و ماهیت آن آگاهی دارند. قرابت ارتباطی مستلزم یک رابطه متقابل است و از آنجا خود سهم خود را در جامعه می یابد و روابط بنیانی در جامعه پدید می آورد.

هر عنصر ارتباطی یکی از این سه اهداف را دنبال می کند.

1-      انتفاع: که انسان برای کنترل، درک و استفاده از محیط پیرامونی خود به کار می برد.

2-      زیبایی: که انسان به منظور حظ و لذت به کار می برد مثل شعرخوانی و...

3-      درمانی: که به منظور بیان آلام است مانند سخن گفتن با پزشک

ارتباط بین انسان‏ها نیز از چهار طریق و به تناسب ذیل صورت می گیرد.

گوش دادن 42% محبت کردن 32 %  خواندن 10%    نوشتن 11%       و بقیه 5%

گرچه امروز نقش ارتباطات تکنولوژیک نظیر رایانه‏ها و... زیاد شده است. اما به یاد داشته باشیم که رایانه‏ها فقط اطلاعات را نگه می دارند و نگهداری‏های فقط و فقط از خود انسان برمی آید.

در هر ارتباط انسانی سه عنصر مهم قابل بررسی است.

1-      فرستنده

2-      گیرنده

3-      خبر

اما عنصر مهم دیگر واکنش به خبر یا بازخورد خبر است.

و در واقع پاسخ دریافت کننده به فرستنده که هم در روابط بین فردی انسانی و هم در عرصه رسانه‏ها قابل بررسی است.

فرهنگ و ارتباطات

در قدیم ارتباطات فرهنگی از طریق سفرها، و نوشتن سفرنامه‏ها و... صورت می گرفت. اما در روزگار سیطره تکنولوژی، فرهنگ‏ها سوار بر امواج حرکت می کنند. فرهنگ برآیندی از آرمان‏ها، سنت‏ها، آداب و رسوم و هنجارهای پذیرفته شده در هر جامعه است و رشد و پویایی فرهنگ‏ها در گرو شناخت متقابل آن‏ها از یکدیگر است. و فرهنگ نیز مانند رودی پیوسته در حرکت است. و ایستا نگه داشتن آن رود رونده را به مرداب متعفن تبدیل می کند.

اینجاست که نقش رسانه‏ها و ارتباطات در تعاملات فرهنگی، که باعث پویایی می شود، پررنگ تر جلوه می کند.

فرهنگ کشور ما نیز برای توسعه نیاز به ارتباط سازنده و معقول و عمیق با سایر فرهنگ‏ها دارد.تا از این رهگذر ضمن پذیرش (بعد از گزینش) جنبه‏های مثبت سایر فرهنگ‏ها پیرایه‏های منفی را هم از خود دور سازد. و نقش رسانه در این میان یعنی توسعه فرهنگی، نقش محوری است.

امروزه حتی تصور دنیای بدون رسانه محال است، از هر طرف که بنگریم خبری، رویدادی، و تفسیری ذهنمان را مشغول می کند. اما حقیقت آن چیزی دقیقا نیست که در رسانه‏ها می بینیم و می شنویم پیام‏هایی که از رسانه‏ها شنیده می شود و حتی پیام‏هایی که شنیده نمی شوند. باعث شکل گیری ذهنیت‏ها می شود گاهی مسکوت گذاشتن یک رویه هم خود یک پیام است.

بنابراین تصویر مخدوش از جهان وقتی اتفاق می افتد که رسانه‏ها خواسته یا ناخواسته عملکرد صادقانه ای نداشته باشند.حتی اگر هم همه رسانه‏ها حسن نیت داشته باشند اما بازهم بین آنچه که وجود دارد و اتفاق می افتد و آنچه که گزارش می شود. فاصله است و این طبیعت کار رسانه است.سانسور خودسانسوری، گرایش‏ها، سلیقه‏ها، محدودیت‏ها تکنیک‏ها از عوامل تأثیرگذار در شکل گیری واقعیت کار رسانه است. اینجاست که یادگیری مخاطبان برای جستجوی هدفمند و متعادل فعالانه و نه منفعلانه آنها را به سمت شناخت الگوها فرایندها در روش‏های رسانه سوق می دهد.

تفاوت انواع رسانه‏ها:

قرن بیست و یکم را عصر ارتباطات و مدیاکراسی می نامند و این نامگذاری مبین کارکرد رسانه‏ها در هویت یابی و شکل گیری صور فرهنگی و  سوگیری‏های اجتماعی سیاسی و اقتصادی است اما قالب های رسانه‏ها نیز تفاوت‏هایی را در تعامل با مخاطبین نشان می دهد.

مثلا رسانه‏های نوشتاری که مطبوعات نامیده می شوند مزایا و امکاناتی دارند که مانند نخبه پسند بودن، تنوع بیشتر، عدم نیاز به امکانات فنی، ماندگاری و در دسترس بودن، اما محدودیتهایی نیز دارند از قبیل اینکه خبر به طور کامل بیان نمی شود. عمر کوتاهی دارند و همچنین شکل توزیع.

رسانه‏های گفتاری نیز نظیر رادیو امتیازاتی نظیر سرعت، فراگیری، قابل استفاده بودن برای بی سوادان، نداشتن محدودیت‏های زمانی و همچنین قابل استفاده بودن حین کار اما محدودیت‏هایی شامل، عدم ماندگاری عدم توانایی مراجعه دوباره.

در رسانه‏های تصویری نظیر سینما و تلویزیون جذابیت، قدرت تحریک احساسات عوامل امتیازی آن محسوب می شود. ولی محدودیت‏هایی نظیر عدم امکان حمل و نقل و به کارگیری تمام حواس و دقت در استفاده را دارند.بحث رسانه‏های مجازی که خود بحث مفصلی را می طلبد. اما در همه این انواع رسانه واقعیت‏های تلخی هم وجود دارد و مهمترین آن همانطور که اشاره شد عدم انعکاس درست واقعیت و تحت الشعاع گردانندگان بودن است.

خبرنگار و زنان و مردان مطبوعاتی چه کسانی اند؟

شاید بتوان گفت تاجران خبر یا بتوان گفت نقاشان جهان خبر و شاید بتوان گفت که تعهد هر فرد مطبوعاتی نگارش و پیرایش مطالب برای حل مشکلات بشر باید باشد نه اینکه مشکلی به مشکلات اضافه کند یک فرد مطبوعاتی گاه سوژه پرداز است و گاه دروازه بان خبر گاه یک فرد هنری است که برای جذاب نمودن خبر همت می گمارد.

چون در دنیای امروز ملاک ارزیابی زسانه‏ها بر اساس میزان امتناع مخاطبان و نه بمباران اطلاعاتی آنان است پس می توان نقش مفسران و تهیه کنندگان خبر را بهتر دریافت.

آیا رسانه ای بودن حرفه است یا صنعت یا تجارت؟ و شاید هر سه. اگر از بعد داشتن تخصص بنگریم حرفه است مثل حرفه پزشکی و.. اگر از بعد آموختن نگاه کنیم صنعت است و اگر هم از بعد تأثیرگذاری و گسترش در واقع نوعی تجارت است چرا که یک نوشته گاه نقش سرمایه را بازی می کند.

فقط آموختن و تجربه اندوزی یک رسانه ای می تواند موفقیت او را ضامن شود، اما در جامعه ای که براساس ارزش‏های دینی می خواهد از ابزار رسانه استفاده کند یک خبرنگار و یا روزنامه نگار و کلا یک رسانه ای نباید دچار بداخلاقی‏های حرفه ای شود.

و اگربخواهیم به عنوان یک مخاطب  به همه اهالی رسانه‏ها در دنیا نصیحت کنیم شاید بهترین نصیحت این باشد.

«آدم‏های خوب همیشه طرف ما آدم‏های بد همیشه طرف آنها نیستند.» و بگوییم:

«خوب‏ها کسانی هستند که رفتار اخلاقی و بدها کسانی هستند که رفتار انحرافی دارند»

من نمی گویم سمندر باش یا پروانه باش

چون به فکر سوختن افتاده ای مردانه باش

سوتیتر:

ارتباط برای تقویت پیوندهای عاطفی اجتماعی نیز لازم است و به جرأت می توان گفت که بی نظیرترین و متداول ترین عملکرد انسان است

در رسانه‏های تصویری نظیر سینما و تلویزیون جذابیت، قدرت تحریک احساسات عوامل امتیازی آن محسوب می شود. ولی محدودیت‏هایی نظیر عدم امکان حمل و نقل و به کارگیری تمام حواس و دقت در استفاده را دارند